نشر کاغذی یا دیجیتال مسئله این است...

بحث همیشگی اینه که مطالب توی کاغذ بیشتر جذاب و خوندنی تره یا توی پی دی اف و نسخه های الکترونیکی!

گاهی این موضوع به صورت یه سوال پرسیده میشه، پس برگول هم مثل شما سعی میکنه به این سوال منطقی و تا حد امکان منصفانه جواب بده.

اول بیاد گفت که هر کدوم از این متدها مخاطب خودش رو داره، عده ای هستن که دوست دارن کتاب و کاغذ دست بگیرن. اگه ازشون بپرسی چرا کتاب کاغذی رو ترجیح میدن اغلب اولین جوابشون اینه که حس گرفتن کتاب توی دست و ورق زدن اش براشون آرامش بخش و جذابه، یا خیلی های دیگه میگن که نمیتونن پی دی اف بخونن چون چشم هاشون با خیره شدن به ال سی دی گوشی و تبلت و... زود خسته میشه یا درد میگیره و برای چشم و گردن ضرر داره و از این حرفا که خوب خیلی هاش هم ممکنه درست و به جا باشه.


بیاید منطقی باشیم...

اگه یکم به قضیه منطقی نگاه کنیم، همه میدونیم با این خوندن مطالب روی کاغذ حس خوبی میده اما سالیانه میلیون ها درخت که شش های تنفسی زمین و همه موجودات زنده هستن قطع میشه و این بدترین وجه کتاب های چاپ شده است، بعلاوه هزینه های تولید کتاب سرسام آور و پروسه زمانبریه، فکر کنید چند مرحله و چند ماه باید بگذره تا یک کتاب چاپ بشه و به دست مشتری برسه. بعد از چاپ هنوز مشخص نیست که کناب باب میل جامعه خوانندگان هست یا نه، فروش میره یا نه، به تجدید چاپ میرسه یا نه و نویسنده فقط یه راه داره، اعتماد به حرف ناشر.

اینجا پای ناشر ها میاد وسط که دانش خوبی از کشش بازار و علایق خواننده ها دارند - البته تصمیم گیری ناشران برای چاپ کتاب دو روی سکه است روی دیگه سکه اینه که ناشران برای کسب سود بیشتر ممکنه بازار کتاب رو پر کنن از مطالب پر فروش بجای مطالب متنوع و محتوای قوی- این عزیزان (ناشرین محترم) محض رضای خدا کار نمیکنند و عموما سهم بزرگی از فروش کتاب برجای اینکه به نویسنده برسه، به ناشر و چاپخونه دار میرسه... البته از حق نگذریم کار اونها هم کار مهم و حساسیه.


کمی هم از خوبی های نسخ چاپی بگیم...

کتاب و محتوای چاپی خوبی هایی هم داره، وقتی در حال کتاب خوندن هستید اطرافیان شما میبینن که کتاب دست شماست و اون ها هم تشویق میشن به کتاب خوندن - که این روزها توی ایران داره فراموش میشه - خیلی از افراد به این اعتقاد دارن وقتی کتاب میخونن کمتر چشم هاشون درد میگیره و احساس بهتری دارند. خیلی ها اعتقاد دارن وقتی کتاب دست میگیرن و ورق میزن و روی کلمات کتاب دست میکشن و خط ها رو دنبال میکنن حس قوی با کتاب برقرار میکنن که باعث میشه راحت تر مطالب کتاب یادشون بمونه، یادگیریشون و بخاطر سپردنش آسونتر بشه. اما وقتی این افراد رو زیر نظر میگیرید متوجه میشید حجم کمتری مطالعه دارن، چون کتاب چاپ شده همیشه و همه جا در دسترسمون نیست به علاوه مگه ما چند تا کتاب و مجله میتونیم همراه خودمون اینطرف و اونطرف ببریم.


فاصله نویسنده و خواننده، از زمین تا آسمون...

وقتی مطلب یا کتاب چاپ شده میخونید، شاید تا آخر عمر فرصت این رو نداشته باشید که با ناشر، نویسنده یا مترجمش صحبت کنید و بهشون بگید که محتوای چاپ شده رو دوست داشتید یا نه، شاید طرح روی جلد، فونت، عکس ها و خیلی نکات ظریف براتون مهم باشه که دوست دارید برای بهتر شدن کار نویسنده مورد علاقتون بهش گوشزد کنید. اما زمانی که یه کتاب دیجیتال میخونید خیلی راحت میتونید به ناشر، نویسنده یا دست اندرکاران اون پیام بدید، به کتاب امتیاز و نمره بدید نظرات خودتون رو درباره موضوعات بگید خیلی راحت با چند کلیک یا لمس به دوستانتون خوندن اش رو توصیه کنید.

محتوای دیجیتال به راحتی در تعداد زیاد میتونه هر جایی و توی هر شرایطی کنارتون باشه. امروزه با پیشرفت تکنولوژی دیگه فرقی نداره که کجا هستید؛ توی مترو، هواپیما، تاکسی، صف گوشت (واقعا باید به حال خودمون گریه کرد که بعد از این همه سال برای چند کیلو گوشت باید توی صف ایستاد)، موقع نهار خوردن خلاصه هر جایی که فکر اش رو کنید، فقط کافیه یه گوشی تلفن همراه هوشمند داشته باشید - لازم هم نیست خیلی خرج کنید و آخرین مدل اش رو داشته باشید، همین که به اینترنت وصل بشه کافیه - تا بتونید کتاب دیجیتال بخونید.


خوبی های محتوای دیجیتال...

خوبی محتوای دیجیتالی اینه که به راحتی میتونید روی کلمه به کلمه اش جستجو کنید، هزینه تولید اش خییییییییییلی کمتر از کتابه پس وجود ناشر ها الزامی نیست. وقتی ناشر و اسپانسری نباشه شرایط برای انتشار هر مطلبی تا حد خیلی زیاد عادلانه و یکسانه، نویسنده های تازه کار دیده میشن و قربانی سیاسی بازی های ناشرین یا نویسنده های سرشناس نمیشن، نویسنده مستقیم با خواننده ها در ارتباطه و برای بهتر شدن آثارش میتونه از نظراتشون استفاده کنه، درآمد حاصل از فروش آثار مستقیم و بدون هیچ واسطه و واسطه گری به دست نویسنده میرسه که میتونه اوضاع کاری رو براشون خیلی خیلی خیلی بهتر کنه چون یکی از مشکلات حال حاضر نویسنده ها درآمد خیلی خیلی ناچیز از نویسندگیه؛ وقتی یه نویسنده نتونه از نویسندگی امرار معاش کنه مجبور میشه نویسندگی رو کار دوم اش انتخاب کنه و تمرکز کمتر، میتونه روی کیفیت آثارش تاثیر مخرب داشته باشه - که خوب میشه همین اوضاعی که الان داریم.


مقایسه با یک مثال...

بذارید در خصوص این بحث هایی که شد یه مثال بزنیم، فرض کنید که ۲ تا نویسنده داریم یکیشون میره سمت چاپ دیجیتال(نویسنده شماره ۱) و اون یکی میره دنبال چاپ سنتی(نویسنده شماره ۲):

نویسنده ها ۱ سال طول میکشه تا یک کتاب خودشون رو تکمیل کنن، نویسنده ۲ یک نسخه از کتابش رو برای ۴ تا ناشر میفرسته، هر کدون از ناشر ها ۲ هفته طول میکشه که جواب بدن که از کتاب خوششون اومده و آماده عقد قرارداد هستن تا کتاب رو چاپ کنن (تازه بهترین شرایط رو داریم مثال میزنیمااااا وگرنه اینقدر ناز دارن که حد نداره) پیشنهاد هایی که برای اخذ حق نشر کتاب به نویسنده ۲ میدن توی رویایی ترین شرایط ۳۰ درصد از کل فروشه - فقط توی خواب اینجوریه چون خیلی از نویسنده ها فقط حق تالیف میگیرن که یه مقدار ثابته و تمام - بعد از عقد قرارداد و کارهای ممیزی محتوای تولید شده که اینجا کتابه میره واسه وزارت ارشاد تا مجوز بگیره توی این مدت همه دعا میکنن که بدون حذف مطالب مجوز بگیره که این پروسه از چند ماه تا چند سال متغیره، ما فرض میکنیم ۳ ماه طول میکشه، بعد کتاب میره واسه طراحی، صفحه بندی و چاپ، اینجاست که ناشر خنجرش رو تا ته میکنه توی شکم نویسنده مخصوصا نویسنده های تازه کار، ناشر تصمیم میگیره تیراژ کتاب ۱۰۰۰ جلد باشه تا ببینه بازار فروش کتاب خوبه یا بد، خلاصه چاپ و توزیع هم ۲ ماه طول میکشه (تا اینجا حدودا ۶ ماه از پایان نوشتن کتاب گذشته، حواستون به زمان باشه) بعد از ۵ ماه و دوهفته تازه کتاب میرسه دست خواننده ها، ناشر ها توی ایران تقریبا هیچ تبلیغی برای کتاب ها نمیکنن جز در نمایشگاه بین المللی کتاب که سالی یه باره؛ تازه اون هم اگه و اما داره. کتاب ۱۵۰ صفحه ای ۲۵ هزارتومن میرسه دست خواننده و فرض میکنیم کل کتاب های تیراژ اول فروش بره کل درآمد حاصل میشه ۲۵ میلیون تومن و فقط ۳۰ درصد برای نویسنده است که میشه ۸ میلیون و ۳۳۳ هزار تومن.

حالا برمیگردیم به روز پایان کتاب نویسنده ۱؛ اون تصمیم گرفته کتابش رو در برگول یا ناشران دیجیتالی دیگه مثل برگول به مخاطبین و خوانندهاش بفروشه (اون موقع برگول هم جون گرفته و هر روز کلی خواننده داره)، کتاب رو برای ۴ تا ناشر دیجیتالی که یکیش برگول هست میفرسته و در شرایط برابر با اوضاع نویسنده نسخه چاپی، ۲ هفته طول میکشه و برگول قبول میکنه کتاب رو بصورت دیجیتالی منتشر کنه، کتاب ۲ هفته بعد دیجیتالی شده و به نویسنده پیشنهاد میشه کتاب رو با قیمت فقط ۴ هزارتومن برای فروش بذاره، یعنی کمتر ۸۰ درصد ارزون تر از نسخه چاپی. اما یادتون نره یکی از مهم ترین تفاوت ها دقیقا همینجاست؛ برگول اجازه میده هر قیمتی که نویسنده دوست داره روی کتابش بذاره و همه چیز توی برگول اختیار نویسنده است.

بعد از تعیین قیمت توسط نویسنده کتاب روی برگول - یا ویترین هر ناشر دیجیتال دیگه - قرار میگیره. اینبار نوبت به رخ کشیدن تکنولوژی های جدید و نمایش قدرت اینترنت و موتور های جستجو مثل گوگل هست؛ برگول با استفاده از SEO قوی (seo یک سری تنظیماته برای اینکه موتور های جستجو بتونن راحت تر محتوای شما رو پیدا کنن و در اختیار جستجو کنندگان قرار بدن) این امکان رو فراهم میکنه که محتوای تولید شده - مثلا کتاب - خواننده های بیشتری جذب کنه که نهایتا نتیجه اش میشه فروش بیشتر.

اگه نویسنده ۱ همون ۱۰۰۰ نسخه فروش رو داشته باشه ۴ میلیون تومن کسب در درآمد کرده، درسته نصف روش چاپی کسب درآمد کرده اما حداقل ۶ ماه زمان از دست نداده - تازه توی حالت رویایی وگرنه خیلی بیشتره - اما میتونست کتاب رو ۸ هزارتومن قیمت گذاری کنه و فروشش همون ۸ میلیون تومن باشه. البته اگه کمی با اینترنت و شبکه های اجتماعی آشنا باشید اولین جمله ای که به ذهنتون میرسه اینه که ۱۰۰۰ نسخه فروش اینترنتی که چیزی نیست توی اینستاگرام پیج های خیلیییی معمولی بالای ۵۰۰۰ دنبال کننده دارن. حالا نویسنده ۱ شش ماه وقت بیشتری برای فروش بیشتر داره.


امکانات برگول و ناشران دیجیتال...

از امکانات دیگه ای که نشر دیجیتال میشه به موارد زیر اشاره کرد:

۱- استقاده از نظرات مخاطبان

۲- گزارش میزان فروش بصورت لحظه ای

۳- آمار بازدید از محتوای منتشر شده

۴- اشتراک گذاری محتوای منتشر شده

۵- استفاده از قدرت موتورخای جستجو برای نمایش بیشتر

۶- تبلیغات در فضای مجازی

۷- فراگیر بودن، رشد سریع و در دسترس بودن

۸- هزینه تولید بسیار ناچیز

۹- قابلیت تبدیل بسیار یاده محتوای دیجیتالی به نسخه چاپی (برای تبدیل نسخه چاپی به نسخه دیجیتال زمان و هزینه زیادی باید پرداخت کرد)

۱۰- کسب درآمد بدون واسطه

و خیلی چیز های دیگه که میشه ساعت ها راجب اش بحث کرد.

این همه از خوبی های نشر دیجیتال گفتیم اما بی انصافیه اگه از نقاط تاریک و بدی هاش چیزی نگیم در ادامه از مشکلات نشر دیجیتال هم میگیم براتون


مشکلات نشر دیجیتال...

مهمترین مشکلی که هر نویسنده ای برای نشر دیجیتال مطرح میکنه اینه که آثار قابلیت کپی شدن دارن که انصافا در ایران و کشور هایی که قانون کپی رایت در اون ها بی معنیه و مراجع قضایی ازش به خوبی حمایت نمیکنه یا بهتر بگیم راهکار مدون و دقیقی براش نداره کپی آثار هنرمندان از جمله آثار محتوا محور مخصوصا نوشته هاست.

در این خصوص اول باید گفت که این مشکل فقط توی ایران نیست همه جای دنیا با این مشکلات دست و پنجه نرم میکنن اما برگول برای حمایت از نویسنده ها راه حل های جالبی داره.

اولین راهکار اینه که از نویسنده اش میخواد تا کتاب رو بصورت کامل و در یک بسته آماده (مثلا بصورت یک کتاب پی دی اف) کتاب ها فصل به فصل منتشر میشه و قیمت کل کتاب به تعداد فصل ها تقسیم میشه اینجوری هم حقوق نویسنده ها ضایع نمیشه هم خواننده ها فرصت این رو دارن تا اگه از یک اثر خوششون نیومد برای کل اثر مبلغی پرداخت نمیکنن فقط بابت فصل هایی که مطالعه کردن پول پرداخت خواهند کرد.

با این راهکار هیچ کسی از ادامه کتاب مخصوصا رمان ها و داستان ها باخبر نیست و تعداد زیادی سودجو از صفحه روزگار حذف میشن.

بعلاوه نویسنده میتونه از نظر خواننده ها استفاده کنه و حتی گاهی قبل از انتشار تغییراتی روی فصل های بعد که هنوز منتشر نشده بده. اینجوری فقط یک نسخه قابل استناد از محتوای تولیدی وجود داره، اون نسخه ای که از برگول منتشر شده.

دومین مشکلی که نویسنده ها درخصوصش ابراز ناراحتی میکنن - مخصوصا نویسنده های باسابقه طولانی تر - وجود محتواییه که از نظر ادبی استاندارد نیست، البته استانداردهایی که استادان ادب بهشون خیلی خیلی پایبند هستن، در جواب باید گفت زبان اون چیزی نیست که دیکته بشه، زبان یک ساختاره که در هر دوره ای تغییر میکنه گاهی با زبان دیگه ای ادغام میشه یا زبان ها و ادبیات مناطق جغرافیای دیگه به هزار دلیل درش رخنه میکنه، ما بیشتر ادبیات محاوره ای رو دوست داریم اما از خوندن مطالب، نوشته ها و متون ادبی لذت میبریم دلیلی نداره که هیچ کدوم از این دو حالت بر دیگری غلبه کنه مهم چیزیه که توی نوشته ارائه میشه. نویسنده های تازه کار هم همون اندازه حق دارند از بازار مخاطبین کسب درآمد داشته باشند که نویسنده های با تجربه طلب میکنند. یکمی خودخواهی نیست که به تازه کارها میدون ندیم و با تفکرات جدید و جالبشون آشنا نشیم


جمع بندی...

با همه خوبی ها و بدی هایی که گفتیم دوست داریم به این نتیجه برسیم که نشر دیجیتال خوبه و میتونه یه فرصت باشه برای بهتر شدن زندگیمون، دردسترس بودن هرچه بیشتر مطالب بالا بردن کیفیت و کمتر شدن هزینه ها، پس به شما هم توصیه میکنیم به برگول و سایر ناشران دیجیتال ملحق بشید، حالا چه خواننده هستید چه نویسنده مطمئنا آینده براتون روشن خواهد بود.

اگه دوست دارید عضو برگول باشید میتونید کافیه روی لینک زیر کلیک یا لمس کنید:

عضویت در برگول


«اگه دوست داشتید میتونید به این بحث وارد بشید و با هشتگ - برچسب - #کاغذی_یا_دیجیتال در برگول راجب این موضوع بحث کنید برگول هم خوشحال میشه که با نظرات شما آشنا بشه تا سرویس های متنوع تر و با کیفیت ارائه بده»